• Về Tierra
Logo Logo white

Thanh mai trúc mã là gì? Nguồn gốc, ý nghĩa, cách sử dụng

Thanh mai trúc mã là thành ngữ dùng để chỉ đôi bạn thân từ thời thơ ấu, thường là nam và nữ, tình cảm giữa họ trong sáng và nhẹ nhàng. Cùng Tierra Diamond tìm hiểu chi tiết hơn về thanh mai trúc mã, nguồn gốc, cách sử dụng trong thực tế trong bài viết dưới đây nhé!

Thanh mai trúc mã là gì?

Thanh mai trúc mã (青梅竹馬) là thành ngữ có nguồn gốc từ Trung Hoa, thường dùng để chỉ đôi nam nữ quen biết, thân thiết và cùng lớn lên bên nhau từ thuở nhỏ. Hai người có thể là bạn thời thơ ấu và về sau tình cảm ấy có thể phát triển thành tình yêu. Tuy nhiên, “thanh mai trúc mã” không đồng nghĩa với việc hai người nhất định phải yêu hoặc kết hôn với nhau.

Xét theo nghĩa gốc, “thanh mai” (青梅) là quả mơ còn xanh, chưa chín; còn “trúc mã” (竹馬) có nghĩa là “ngựa tre”, gắn với trò chơi trẻ em dùng thân hoặc gậy tre giả làm ngựa để cưỡi. Hai hình ảnh đều gợi về tuổi thơ hồn nhiên, khi những đứa trẻ cùng vui chơi và lớn lên bên nhau.

Từ đó, “thanh mai trúc mã” dần mang nghĩa biểu tượng cho mối quan hệ thân thiết được hình thành từ thời thơ ấu, đặc biệt thường được dùng khi nói về một đôi nam nữ. Trong tiếng Việt hiện nay, cụm từ xuất hiện khá phổ biến trong văn học, phim ảnh và giao tiếp đời thường.

Thanh mai trúc mã là gì?
Thanh mai trúc mã là gì?

Nguồn gốc của cụm từ thanh mai trúc mã

Cụm từ “thanh mai trúc mã” gắn với bài thơ Trường Can hành (長干行) của Lý Bạch, nhà thơ nổi tiếng thời Đường. Tác phẩm kể lại tình cảm của một đôi nam nữ sống tại Trường Can. Trong lời kể của người vợ, hai người đã quen biết và vui chơi cùng nhau từ thuở còn thơ.

Hai câu thơ thường được nhắc đến khi giải thích nguồn gốc thành ngữ là:

“Lang kỵ trúc mã lai,
Nhiễu sàng lộng thanh mai.”

Có thể hiểu là hình ảnh chàng trai nhỏ tuổi cưỡi cây tre như cưỡi ngựa, còn hai đứa trẻ vui đùa bên những quả mơ xanh. Ngay sau đó, Lý Bạch viết “Đồng cư Trường Can lý, lưỡng tiểu vô hiềm sai”, diễn tả hai đứa trẻ sống cùng một nơi, gần gũi và hồn nhiên với nhau.

Chính hai hình ảnh “thanh mai” và “trúc mã” đã trở thành cơ sở cho thành ngữ “thanh mai trúc mã”. Về sau, cụm từ được sử dụng rộng hơn để nói về những đôi nam nữ đã quen biết và có mối quan hệ thân thiết từ thuở nhỏ.

Điển tích này cũng gắn với một thành ngữ khác là “lưỡng tiểu vô sai” (兩小無猜), dùng để nói về hai đứa trẻ chơi với nhau hồn nhiên, chân thành và chưa có sự nghi kỵ. Vì xuất hiện trong cùng ngữ cảnh, “thanh mai trúc mã” và “lưỡng tiểu vô sai” thường được sử dụng để diễn tả tình cảm tuổi thơ trong sáng giữa một đôi nam nữ.

Nguồn gốc của cụm từ thanh mai trúc mã
Nguồn gốc của cụm từ thanh mai trúc mã

Thanh mai trúc mã là nam hay nữ?

Thanh mai trúc mã không dùng riêng để chỉ nam hay nữ, mà thường nói về mối quan hệ giữa một đôi nam nữ đã quen biết và thân thiết với nhau từ thuở nhỏ. Vì vậy, cả người nam và người nữ đều có thể được gọi là “thanh mai trúc mã” của đối phương.

Cách sử dụng cụm từ thanh mai trúc mã trong thực tế

Trong giao tiếp hiện nay, “thanh mai trúc mã” thường được dùng để nói về hai người đã quen biết và gắn bó với nhau từ thuở nhỏ, đặc biệt là một đôi nam nữ. Cụm từ mang sắc thái tích cực, gợi đến tình cảm tuổi thơ trong sáng, sự thân thuộc và quá trình đồng hành lâu dài.

Bạn có thể sử dụng “thanh mai trúc mã” trong một số trường hợp như:

  • Nói về đôi bạn thân từ nhỏ: “Minh và Lan là thanh mai trúc mã, hai người chơi với nhau từ khi còn học mẫu giáo.”
  • Nói về tình yêu phát triển từ tình bạn tuổi thơ: “Họ vốn là thanh mai trúc mã, lớn lên bên nhau rồi dần nảy sinh tình cảm.”
  • Nói về một cặp vợ chồng quen nhau từ nhỏ: “Hai vợ chồng là thanh mai trúc mã, từng sống cùng khu phố và học chung trường suốt nhiều năm.”
  • Trong văn học, phim ảnh: Cụm từ thường được dùng để xây dựng mối quan hệ giữa hai nhân vật có tuổi thơ gắn bó, hiểu rõ tính cách và có nhiều kỷ niệm chung.

Vì sao tình cảm thanh mai trúc mã được xem là đặc biệt?

Tình cảm thanh mai trúc mã thường được xem là đặc biệt bởi mối quan hệ này được hình thành từ thuở nhỏ và có một khoảng thời gian dài để vun đắp. Hai người có thể từng là hàng xóm, bạn học hoặc bạn chơi thân, cùng trải qua nhiều kỷ niệm trước khi bước vào tuổi trưởng thành.

Việc quen biết trong thời gian dài cũng tạo điều kiện để hai người chứng kiến những thay đổi của nhau qua từng giai đoạn cuộc sống. Họ có thể biết khá rõ về tính cách, sở thích, thói quen cũng như hoàn cảnh của đối phương. Những trải nghiệm chung từ thời thơ ấu vì thế trở thành một phần đặc biệt trong mối quan hệ.

Vì sao tình cảm thanh mai trúc mã được xem là đặc biệt?
Vì sao tình cảm thanh mai trúc mã được xem là đặc biệt?

Thanh mai trúc mã có phải luôn trở thành tình yêu?

Không, thanh mai trúc mã không nhất thiết phải trở thành tình yêu. Ý nghĩa cốt lõi của thành ngữ này nằm ở việc hai người đã quen biết, vui chơi và có mối quan hệ thân thiết từ thuở nhỏ, chứ không quy định kết quả của mối quan hệ khi trưởng thành.

Trong thực tế, hai người thanh mai trúc mã có thể lớn lên bên nhau rồi dần nảy sinh tình cảm và trở thành người yêu hoặc vợ chồng. Đây cũng là cách xây dựng câu chuyện khá quen thuộc trong các tác phẩm văn học và phim ảnh.

Ngược lại, tình cảm ấy cũng có thể chỉ dừng ở tình bạn lâu năm. Khi trưởng thành, mỗi người có thể có cuộc sống, quan điểm và lựa chọn tình cảm riêng nhưng vẫn coi đối phương là một người bạn đặc biệt gắn với tuổi thơ của mình.

Thanh mai trúc mã có phải luôn trở thành tình yêu?
Thanh mai trúc mã có phải luôn trở thành tình yêu?

Những mối quan hệ phổ biến của 1 cặp thanh mai trúc mã

Không phải cặp thanh mai trúc mã nào khi trưởng thành cũng trở thành người yêu hay tiến đến hôn nhân. Thành ngữ này chủ yếu nói về sự quen biết và gắn bó từ thuở nhỏ, còn mối quan hệ về sau có thể phát triển theo nhiều hướng khác nhau.

  • Duy trì tình bạn lâu năm: Hai người có thể tiếp tục là bạn bè thân thiết khi trưởng thành. Nhờ có nhiều năm quen biết và những kỷ niệm chung từ thuở nhỏ, họ có thể duy trì sự gần gũi, thường xuyên chia sẻ và đồng hành cùng nhau trong cuộc sống. Trong trường hợp này, “thanh mai trúc mã” đơn thuần là một tình bạn lâu năm, không nhất thiết xuất hiện tình cảm lãng mạn.
  • Từ tình bạn phát triển thành tình yêu: Một cặp thanh mai trúc mã cũng có thể nảy sinh tình yêu khi trưởng thành. Từ những người bạn từng vui chơi và lớn lên bên nhau, cả hai dần nhận ra tình cảm dành cho đối phương đã vượt khỏi giới hạn của tình bạn. Đây cũng là mô-típ quen thuộc trong văn học, phim ảnh và các tác phẩm tình cảm.
  • Trưởng thành và có cuộc sống riêng: Trong một số trường hợp, hai người từng là thanh mai trúc mã nhưng dần ít liên lạc hoặc lựa chọn những con đường khác nhau khi lớn lên. Mỗi người có thể xây dựng sự nghiệp, gia đình và các mối quan hệ riêng.

>> Xem thêm:

Thanh mai trúc mã là cách gọi những người đã quen biết và gắn bó với nhau từ thuở nhỏ, thường dùng cho một đôi nam nữ. Mối quan hệ ấy có thể phát triển thành tình bạn lâu năm, tình yêu hoặc đơn giản trở thành một phần ký ức đẹp của tuổi thơ. Hiểu đúng nguồn gốc và ý nghĩa thành ngữ sẽ giúp bạn sử dụng “thanh mai trúc mã” phù hợp hơn trong từng ngữ cảnh.

Bài viết liên quan

Nhận tư vấn từ Tierra

Đăng ký ngay bên dưới để nhận được sự hỗ trợ từ chúng tôi.

    icon-advise
    icon-advise

    icon chat