• Về Tierra
Logo Logo white

Xuất giá tòng phu là gì? Ý nghĩa, nguồn gốc

Xuất giá tòng phu ý chỉ người phụ nữ khi ở nhà phải dựa vào cha, cưới chồng phải theo chồng, khi chồng chết thì phải dựa vào con trai. Đây là một quan điểm thuộc tam tòng, một nguyên tắc đạo đức mà phụ nữ phải tuân theo trong xã hội phong kiến. Cùng Tierra Diamond tìm hiểu chi tiết hơn về xuất giá tòng phu trong bài viết dưới đây nhé!

Xuất giá tòng phu là gì?

Xuất giá tòng phu là quan niệm truyền thống có nghĩa người phụ nữ khi lấy chồng thì theo chồng. Đây là một trong ba nguyên tắc thuộc Tam tòng (tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử), hệ thống chuẩn mực từng có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống và quyền tự chủ của phụ nữ trong xã hội chịu ảnh hưởng bởi lễ giáo Nho giáo.

Trong đó:

  • Xuất giá: đi lấy chồng, kết hôn. Đây là cách nói Hán Việt mang sắc thái cổ.
  • Tòng: theo, nghe theo hoặc tuân theo.
  • Phu: người chồng, phu quân.

Trong quan niệm phong kiến, điều này không chỉ nói đến việc người phụ nữ về sống cùng gia đình chồng mà còn hàm ý người vợ phải coi trọng và tuân theo quyết định của chồng. Quan niệm ấy phản ánh mô hình gia đình phụ quyền, trong đó người đàn ông thường giữ vai trò chủ đạo và có nhiều quyền quyết định hơn trong gia đình.

Xuất giá tòng phu là gì?
Xuất giá tòng phu là gì?

Nguồn gốc của “Xuất giá tòng phu”

“Xuất giá tòng phu” là một nội dung thuộc quan niệm Tam tòng trong lễ giáo Nho gia cổ đại. Một trong những ghi chép sớm về Tam tòng xuất hiện trong Nghi Lễ – Tang phục – Tử Hạ truyện với nội dung: người phụ nữ khi chưa kết hôn thì theo cha, khi đã kết hôn thì theo chồng và khi chồng mất thì theo con để quy định về thứ bậc nghi lễ và cách mặc mặc đồ tang (người phụ nữ để tang theo ai) chứ chưa phải là điều luật áp đặt quyền lực hay sự phục tùng tuyệt đối.

Về sau, quan niệm này được mở rộng và diễn giải thành những chuẩn mực ứng xử dành cho phụ nữ, trong đó “xuất giá tòng phu” thường được hiểu là người phụ nữ sau khi kết hôn thì theo chồng. Cùng với ảnh hưởng của Nho giáo và lễ giáo truyền thống, quan niệm này từng tác động đáng kể đến cách nhìn nhận vị trí, trách nhiệm của người phụ nữ trong gia đình.

Nguồn gốc của “Xuất giá tòng phu”
Nguồn gốc của “Xuất giá tòng phu”

Các thuật ngữ liên quan đến “xuất giá tòng phu”

Một số thuật ngữ liên quan đến xuất giá tòng phu gồm:

Tam tòng

Tam tòng có thể hiểu là “ba điều theo”, gồm ba nguyên tắc gắn với những giai đoạn khác nhau trong cuộc đời người phụ nữ theo quan niệm truyền thống:

  • Tại gia tòng phụ: Khi còn ở nhà, người con gái theo cha và chịu sự giáo dục, sắp đặt của người cha trong gia đình.
  • Xuất giá tòng phu: Khi kết hôn, người phụ nữ theo chồng, coi chồng là người giữ vai trò chính trong gia đình.
  • Phu tử tòng tử: Khi chồng qua đời, người phụ nữ theo con trai. Trong mô hình gia đình phụ quyền truyền thống, người con trai có thể trở thành chỗ dựa và người đảm nhận trách nhiệm chính của gia đình.

Ba nguyên tắc trên phản ánh vị trí của người phụ nữ trong cơ cấu gia đình truyền thống, khi quyền quyết định thường tập trung vào nam giới. Vì vậy, Tam tòng nên được tìm hiểu như một quan niệm mang tính lịch sử, không phải chuẩn mực bắt buộc đối với phụ nữ trong xã hội hiện đại.

Tam tòng Tứ Đức

Tam tòng Tứ đức là hệ thống những chuẩn mực đạo đức truyền thống dành cho phụ nữ trong xã hội chịu ảnh hưởng của Nho giáo. Trong đó, Tam tòng gồm tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử; còn Tứ đức gồm Công, Dung, Ngôn, Hạnh.

Theo cách hiểu truyền thống, Công nói đến khả năng quán xuyến công việc; Dung liên quan đến dung mạo, tác phong; Ngôn đề cao lời nói đúng mực; Hạnh chỉ phẩm hạnh và cách ứng xử. Cùng với Tam tòng, Tứ đức từng có ảnh hưởng đáng kể đến quan niệm về hình mẫu người phụ nữ trong gia đình và xã hội Việt Nam xưa.

Các thuật ngữ liên quan đến “xuất giá tòng phu”
Các thuật ngữ liên quan đến “xuất giá tòng phu”

“Xuất giá tòng phu” dưới góc nhìn của xã hội hiện đại

Trong xã hội hiện đại, “xuất giá tòng phu” không còn phù hợp nếu được hiểu theo nghĩa người vợ phải phục tùng hoặc hoàn toàn phụ thuộc vào chồng. Quan hệ hôn nhân ngày nay hướng đến sự bình đẳng, tôn trọng và cùng chia sẻ trách nhiệm giữa hai người. 

  • Phụ nữ có quyền tự quyết: Phụ nữ có quyền học tập, lao động, lựa chọn nghề nghiệp và tham gia các hoạt động xã hội. Trong đời sống hôn nhân, người vợ không mặc nhiên phải từ bỏ những lựa chọn cá nhân để hoàn toàn phụ thuộc vào chồng.
  • Vai trò trong gia đình đã thay đổi: Việc chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái hay tạo dựng kinh tế không còn được xem là trách nhiệm riêng của một giới. Vợ và chồng có thể cùng lao động, chăm sóc con, quản lý tài chính và chia sẻ công việc gia đình tùy theo điều kiện thực tế.
  • Vợ chồng bình đẳng trong hôn nhân: Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, vợ chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau, đồng thời phải thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm và giúp đỡ lẫn nhau. Vì vậy, những vấn đề quan trọng của gia đình nên được trao đổi và thống nhất thay vì mặc định người vợ phải nghe theo quyết định của chồng.
  • “Theo chồng” có thể được hiểu theo nghĩa tích cực hơn: Trong bối cảnh hiện đại, nếu vẫn sử dụng câu “xuất giá tòng phu”, có thể hiểu “theo” theo nghĩa vợ chồng đồng hành, hỗ trợ và cùng xây dựng cuộc sống gia đình. Việc một người thay đổi nơi ở hoặc điều chỉnh kế hoạch cá nhân vì gia đình nên xuất phát từ sự tự nguyện và thống nhất của cả hai, không phải nghĩa vụ phục tùng.

>> Xem thêm:

Như vậy, giá trị phù hợp với hôn nhân hiện đại không nằm ở việc người vợ phải “tòng phu”, mà ở sự bình đẳng và đồng hành giữa vợ chồng. Những quan niệm truyền thống có thể được tìm hiểu dưới góc độ lịch sử, văn hóa, đồng thời cần được nhìn nhận phù hợp với pháp luật và các giá trị xã hội hiện nay.

Bài viết liên quan

Nhận tư vấn từ Tierra

Đăng ký ngay bên dưới để nhận được sự hỗ trợ từ chúng tôi.

    icon-advise
    icon-advise

    icon chat