Sở hữu ngay tài khoản riêng cho mình để dễ dàng xem, thêm các món trang sức yêu thích vào giỏ hàng, thanh toán nhanh chóng cùng nhiều trải nghiệm thú vị khác.
[wc_login_form_bbloomer]
Thứ 6 ngày 13 là ngày gì? Có nên kiêng kỵ điều gì không?
Trong nhiều nền văn hóa phương Tây, thứ 6 ngày 13 (Friday the 13th) được xem là một trong những ngày “không may mắn” nhất trong năm. Không ít người tránh đưa ra quyết định quan trọng, trì hoãn kế hoạch lớn hoặc cảm thấy lo lắng khi ngày này xuất hiện trên lịch. Tuy […]
Trong nhiều nền văn hóa phương Tây, thứ 6 ngày 13 (Friday the 13th) được xem là một trong những ngày “không may mắn” nhất trong năm. Không ít người tránh đưa ra quyết định quan trọng, trì hoãn kế hoạch lớn hoặc cảm thấy lo lắng khi ngày này xuất hiện trên lịch. Tuy nhiên, quan niệm này bắt nguồn từ đâu, có cơ sở lịch sử văn hóa gì, và liệu có thực sự cần kiêng kỵ hay không? Bài viết dưới đây Tierra Diamond sẽ phân tích đầy đủ, rõ ràng và khách quan.
Thứ 6 ngày 13 là ngày 13 trong tháng trùng với thứ Sáu theo lịch Gregory. Mỗi năm có ít nhất một lần thứ 6 ngày 13, một số năm có thể xuất hiện đến hai hoặc ba lần. Về mặt lịch pháp, đây hoàn toàn là một ngày bình thường như bao ngày khác.
Tuy nhiên, trong quan niệm dân gian phương Tây, số 13 và ngày thứ Sáu đều mang ý nghĩa không may. Khi hai yếu tố này kết hợp với nhau, chúng tạo nên một ngày bị xem là “xui xẻo nhất”, từ đó hình thành nỗi sợ đối với nhiều người.
Thứ 6 ngày 13 gắn liền với nhiều quan niệm không may
Thứ 6 ngày 13 bắt nguồn từ đâu?
Quan niệm thứ 6 ngày 13 là ngày xui xẻo không xuất phát từ một sự kiện đơn lẻ, mà hình Quan niệm cho rằng thứ 6 ngày 13 là ngày không may mắn được hình thành từ sự giao thoa giữa tôn giáo, biểu tượng số học và tâm lý tập thể, chứ không xuất phát từ một sự kiện lịch sử duy nhất. Trong đó, Kitô giáo đóng vai trò quan trọng nhất trong việc định hình nhận thức ban đầu về ngày này.
Theo Kinh Thánh, Bữa Tiệc Ly là bữa ăn cuối cùng của Chúa Jesus trước khi bị hành hình có tổng cộng 13 người tham dự, bao gồm Chúa Jesus và 12 tông đồ. Trong số đó, Judas Iscariot, người được xem là vị khách thứ 13, đã phản bội Chúa, dẫn đến việc Chúa Jesus bị bắt và sau đó bị đóng đinh vào ngày thứ Sáu. Từ sự kiện này, số 13 và ngày thứ Sáu lần lượt mang ý nghĩa tiêu cực, gắn với phản bội, đau khổ và cái chết.
Bữa Tiệc Ly trong Kinh Thánh
Không dừng lại ở đó, trong các câu chuyện Kinh Thánh khác, thứ Sáu cũng thường được gắn với những biến cố quan trọng: ngày Eva và Adam phạm tội ăn trái cấm, ngày Cain sát hại em trai Abel, hay những biến động lớn liên quan đến đền thờ Solomon. Dù các chi tiết này mang tính biểu tượng tôn giáo nhiều hơn lịch sử, chúng đã góp phần củng cố nhận thức rằng thứ Sáu là ngày không thuận lợi.
Tuy nhiên, phải đến cuối thế kỷ 19, quan niệm về thứ 6 ngày 13 mới thực sự lan rộng trong xã hội phương Tây. Sự phát triển của báo chí, văn học và sau này là điện ảnh đã biến nỗi sợ này thành một hiện tượng văn hóa đại chúng. Mức độ ảnh hưởng lớn đến mức các nhà tâm lý học phải đặt tên cho nỗi sợ này là paraskevidekatriaphobia thuật ngữ dùng để chỉ những người có ám ảnh đặc biệt với thứ 6 ngày 13.
Nỗi sợ thứ 6 ngày 13 (paraskevidekatriaphobia) trong xã hội phương Tây hiện đại
Đáng chú ý, không phải nền văn hóa hay tôn giáo nào cũng xem số 13 và ngày 13 là xui xẻo. Trong Hindu giáo, ngày 13 gắn liền với việc thờ phụng thần Shiva và Parvati. Trong Phật giáo, đặc biệt là phái Shingon, con số 13 mang ý nghĩa linh thiêng và may mắn. Điều này cho thấy bản chất của thứ 6 ngày 13 không cố định là xấu hay tốt, mà phụ thuộc vào bối cảnh văn hóa và hệ giá trị mà con người tin tưởng.
Thứ 6 ngày 13 có thực sự xui?
Từ góc độ khoa học, không có bằng chứng thống kê đáng tin cậy cho thấy tai nạn, rủi ro hay sự cố xảy ra nhiều hơn vào thứ 6 ngày 13 so với các ngày khác. Nguyên nhân khiến ngày này bị cho là xui chủ yếu đến từ tâm lý học nhận thức:
Hiệu ứng xác nhận (confirmation bias): Con người có xu hướng chỉ ghi nhớ những sự kiện tiêu cực xảy ra vào ngày này và bỏ qua các ngày khác.
Hiệu ứng kỳ vọng: Khi tin rằng một ngày sẽ xấu, con người dễ căng thẳng, mất tập trung và tự tạo ra sai sót.
Sức mạnh của niềm tin tập thể: Khi một niềm tin được lặp lại đủ lâu, nó trở thành “sự thật” trong nhận thức xã hội.
Nói cách khác, thứ 6 ngày 13 không xui về bản chất, mà trở nên “xui” vì cách con người nhìn nhận và phản ứng với nó. Ngày nay nhiều tòa nhà cao tầng, khách sạn, bệnh viện hoặc hãng hàng không tại phương Tây tránh sử dụng số 13, thay thế bằng các ký hiệu như 12A hoặc bỏ qua hoàn toàn tầng 13. Điều này cho thấy sức ảnh hưởng của niềm tin không nằm ở tính đúng sai, mà ở tác động tâm lý lâu dài đối với con người.
Những điều kiêng kỵ không nên làm vào thứ 6 ngày 13
Trong quan niệm dân gian phương Tây, thứ 6 ngày 13 không chỉ bị xem là ngày kém may mắn mà còn gắn liền với nhiều điều kiêng kỵ trong sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là các điều kiêng kỵ phổ biến nhất, được truyền miệng qua nhiều thế hệ và vẫn còn ảnh hưởng nhất định đến đời sống hiện đại.
Vỡ gương
Theo quan niệm dân gian, gương bị vỡ thường được xem là dấu hiệu không may vì gương gắn với sự phản chiếu vận khí và năng lượng cá nhân. Đặc biệt, nếu làm vỡ gương đúng vào thứ 6 ngày 13 nhiều người tin rằng vận xui có thể kéo dài trong thời gian dài, ảnh hưởng đến công việc, tài chính hoặc các mối quan hệ. Vì vậy, vào ngày này, việc hạn chế tiếp xúc hoặc di chuyển gương thường được xem là cách để tránh những rủi ro không mong muốn về mặt tâm linh.
Gương vỡ là một trong những điều kiêng kỵ
Ngoài ra, dân gian cũng khuyên không nên đặt gương đối diện giường ngủ hoặc nằm ngủ trước gương, nhất là trong những ngày được cho là nhạy cảm về năng lượng như thứ 6 ngày 13. Theo quan niệm truyền thống, gương có thể phản chiếu và làm xáo trộn trạng thái tinh thần của người đang ngủ, gây cảm giác bất an hoặc ngủ không sâu giấc. Dù chưa có cơ sở khoa học chứng minh, nhiều người vẫn lựa chọn sắp xếp gương hợp lý để giữ tâm lý ổn định và cảm giác an toàn hơn.
Đi đám tang hoặc ngang qua đám tang
Trong quan niệm dân gian ở nhiều quốc gia, đám tang gắn với âm khí và sự chia ly, vì vậy việc gặp hoặc đi qua đám tang vào thứ 6 ngày 13 thường bị cho là dễ kéo theo những điều không may. Chính vì thế, không ít người băn khoăn liệu ngày này có nên ra đường hay không, đặc biệt khi lo ngại vận xui có thể ảnh hưởng đến bản thân và gia đình trong thời gian ngắn sau đó.
Tuy nhiên, việc tình cờ gặp đám tang là điều khó tránh. Trong trường hợp bắt buộc phải di chuyển, nhiều người lựa chọn hạn chế đi lại không cần thiết để giữ tâm lý an toàn. Theo tập tục dân gian, nếu không may đi ngang qua đám tang, một số người thường rải hoặc chấm nhẹ muối lên người trước khi vào nhà với niềm tin giúp xua bớt năng lượng tiêu cực. Dù mang tính tín ngưỡng, những hành động này phần nào giúp tinh thần an tâm hơn.
Mở ô dù trong nhà
Theo quan niệm của người Ai Cập cổ đại, chiếc ô không chỉ là vật dụng che chắn thông thường mà còn mang ý nghĩa linh thiêng gắn liền với thần Mặt Trời. Việc mở ô trong nhà, kể cả khi không có ánh nắng chiếu trực tiếp, bị xem là hành động thiếu tôn kính, như phủ nhận nguồn sáng thiêng liêng mà vị thần này ban tặng cho con người để bảo vệ họ khỏi các thế lực u tối. Chính vì vậy, hành động mở ô ở những không gian kín hoặc râm mát được cho là thể hiện sự bất kính với thần linh, từ đó dễ mang lại vận rủi.
Mở dù trong nhà là hành động từng bị xem là bất kính với thần Mặt Trời
Cắt tóc và cắt móng tay, chân
Ở nhiều nền văn hóa Á Đông như Việt Nam hay Trung Quốc, việc cắt tóc, cắt móng tay chân thường được tránh vào ngày đầu tháng vì lo ngại ảnh hưởng đến vận khí. Trong khi đó, tại các quốc gia phương Tây, quan niệm kiêng kỵ lại gắn mạnh với thứ 6 ngày 13, thời điểm được cho là không thuận lợi cho những thay đổi liên quan đến cơ thể. Theo niềm tin dân gian phương Tây, việc sử dụng dao kéo để cắt tóc hoặc móng tay, móng chân vào ngày này có thể kéo theo rủi ro, tai ương hoặc mang lại điều không may cho bản thân và những người xung quanh.
Cắt tóc và móng tay là hoạt động thường được tránh vào thứ 6 ngày 13
Di chuyển bên dưới thang
Trong tín ngưỡng phương Tây thời cổ, chiếc thang dựng đứng được xem là biểu trưng cho Ba Ngôi Thiêng Liêng. Việc bước qua hoặc chui bên dưới thang vì thế bị cho là hành động xâm phạm sự linh thiêng, thể hiện sự bất kính đối với đấng bề trên.
Theo quan niệm dân gian, hành động này có thể kéo theo những hệ quả không may, đặc biệt vào những ngày bị xem là xui rủi như thứ 6 ngày 13. Vì vậy, nhiều người tin rằng tốt nhất nên tránh xa những chiếc thang đang dựng đứng để hạn chế rủi ro và giữ sự an tâm cho bản thân.
Gặp mèo đen
Trong quan niệm dân gian phương Tây, mèo đen thường gắn liền với hình ảnh phù thủy và các yếu tố huyền bí, đặc biệt xuất hiện nhiều trong văn hóa Halloween. Chính vì vậy, loài mèo này từ lâu đã bị gán cho những ý nghĩa không may mắn. Người ta tin rằng nếu vô tình bắt gặp mèo đen khi ra đường vào đúng thứ 6 ngày 13, đó có thể là dấu hiệu báo trước những rủi ro hoặc vận xui sắp xảy đến.
Mèo đen là hình ảnh gắn liền với phù thủy và những yếu tố huyền bí.
Đi thuyền
Quan niệm kiêng kỵ việc đi thuyền vào thứ 6 ngày 13 bắt nguồn từ một giai thoại nổi tiếng tại Anh. Khi đó, chính phủ muốn xóa bỏ nỗi sợ mê tín của người dân nên đã cho đóng một con tàu mang tên HMS Friday, khởi hành đúng vào thứ 6 ngày 13 với mục đích chứng minh đây không phải ngày xui xẻo. Thế nhưng, theo truyền miệng, con tàu này đã rời bến và không bao giờ quay trở lại, để lại nhiều hoài nghi và nỗi lo sợ lan rộng trong dân gian.
Đặt dao nĩa chéo lên nhau
Trong văn hóa ẩm thực phương Tây, dao và nĩa là những vật dụng quen thuộc xuất hiện trong hầu hết các bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, cách sắp xếp dao nĩa cũng mang những ý nghĩa tượng trưng nhất định, đặc biệt vào những ngày bị cho là không may như thứ 6 ngày 13. Người ta tin rằng việc đặt dao và nĩa bắt chéo nhau, tạo thành hình chữ X trong ngày này là dấu hiệu không tốt, dễ thu hút rủi ro hoặc những chuyện ngoài ý muốn.
Dao và nĩa đặt chéo nhau bị cho là mang điềm rủi trong ngày thứ 6 ngày 13.
Các sự kiện xui xẻo nổi tiếng diễn ra vào thứ 6 ngày 13
Nghe qua có thể khiến nhiều người nghi ngờ, nhưng thực tế đã ghi nhận không ít sự kiện trùng hợp đáng chú ý xảy ra đúng vào ngày này, khiến thứ 6 ngày 13 càng trở nên bí ẩn trong mắt nhiều người.
Thời điểm
Sự kiện tiêu biểu
13/10/1307
Dưới triều đại vua Philip IV của Pháp, lực lượng Hiệp sĩ Dòng Đền bị bắt giữ và tra tấn trên diện rộng. Hơn 100 người thiệt mạng, sự kiện này thường được xem là khởi nguồn cho nỗi ám ảnh về thứ 6 ngày 13.
13/1/1939
Một trận cháy rừng nghiêm trọng bùng phát tại bang Victoria (Úc), cướp đi sinh mạng của 71 người và gây thiệt hại nặng nề về môi trường.
13/9/1940
Trong Thế chiến II, không quân Đức tiến hành ném bom vào Cung điện Buckingham (Anh), khiến công trình biểu tượng này chịu nhiều hư hại.
13/7/1951
Trận lũ lịch sử mang tên Great Flood gây thiệt hại lớn với 24 người thiệt mạng và tổn thất kinh tế ước tính khoảng 760 triệu USD.
13/4/1970
Tàu vũ trụ Apollo 13 gặp sự cố nghiêm trọng ngay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, buộc phi hành đoàn phải hủy bỏ kế hoạch hạ cánh xuống Mặt Trăng.
13/10/1972
Một vụ tai nạn hàng không liên quan đến đội Kennedy Florida xảy ra, khiến 31 người không qua khỏi.
13/7/1987
Hai khu vực Edmonton và Alberta (Canada) hứng chịu vòi rồng dữ dội, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
13/10/1989
Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ rơi vào giai đoạn biến động mạnh, gây tâm lý hoang mang cho giới đầu tư toàn cầu.
13/8/1993
Khách sạn Royal Plaza bất ngờ sụp đổ hoàn toàn, khiến hơn 100 người thiệt mạng và trên 200 người bị thương.
13/3/1999
Một trận động đất quy mô lớn xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ, khiến hơn 50.000 người mất nhà cửa và hàng trăm người tử vong
13/8/2010
Một thiếu niên tại Suffolk (Anh) bị sét đánh, chi tiết trùng hợp về con số 13 (tuổi và biển số xe cứu thương) khiến sự kiện được nhắc lại nhiều trong các câu chuyện về thứ 6 ngày 13.
13/01/2012
Du thuyền Costa Concordia bị đắm ngoài khơi bờ biển Ý, trở thành một trong những thảm họa hàng hải nghiêm trọng nhất châu Âu thế kỷ 21.
Tóm lại, thứ 6 ngày 13 không phải là ngày xui xẻo theo nghĩa tuyệt đối, mà là kết quả của những niềm tin văn hóa, tôn giáo và tác động tâm lý được hình thành qua nhiều thế kỷ. Thay vì để nỗi lo chi phối, giữ tinh thần tỉnh táo, tích cực và đưa ra quyết định dựa trên lý trí vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Để tiếp tục cập nhật những góc nhìn sâu sắc về văn hóa, phong thủy và biểu tượng trong đời sống hiện đại, bạn có thể theo dõi thêm các bài viết chuyên sâu tại Tierra Diamond.